BMS-advies

Het bevestigingsvooroordeel in de praktijk

2016-05-18 in 'Personal coaching' door Ton van den Berg

Waarschijnlijk wordt dit het kortste blog wat ik ooit geschreven heb. Het onderwerp is het ‘bevestigingsvooroordeel’; mensen zoeken informatie die hun opvattingen bevestigt. Kort gezegd; mensen zien en horen alleen wat ze al geloven.

Mensen gaan om met anderen die min of meer hetzelfde wereldbeeld delen, en lezen die artikelen en boeken die hen vertellen wat ze al weten. Er bestaat geen behoefte om de eigen mening te toetsen of informatie te zoeken die hen op andere gedachten zou kunnen brengen. Zo wordt de overtuiging van het eigen gelijk steeds sterker. De theorie van Mercier en Sperber laat zien dat dat we ons vergissen in wat redeneren eigenlijk is; ‘we gebruiken ons redeneervermogen niet om de waarheid te achterhalen, maar anderen te overtuigen, en om attent te zijn als anderen ons proberen te overtuigen’. Als het gaat om onze eigen argumenten, voelen we niet de noodzaak om kritisch er tegenover te staan. We bedriegen onszelf om ons gelijk te halen’. Volgens Mercier: ‘Redeneren leidt meestal niet tot de beste beslissingen, maar naar de keuzes welke we makkelijk kunnen rechtvaardigen’.

Het meest duidelijk is het bevestigingsvooroordeel te vinden in de praktijk van de politie. De motivatie om agent te worden is voor veel agenten ‘mensen redden en boeven vangen’. Een voorbeeld; de politie krijgt een melding dat iemand met een bomgordel gezien is. De teams zien hun kans schoon om hun doelstelling (mensen redden en boeven vangen) te verwerkelijken en gaan massaal met toeters en bellen naar de plek des onheils. Ter plaatse zoeken de agenten naar bevestiging van de aanname ‘bomgordel’. Zij zien en horen alleen datgene wat ze al geloven; ‘er is een bomgordel, hij moet alleen nog maar gevonden worden’. Ook als de feiten laten zien dat er nooit een bomgordel is geweest, gaan de agenten er nog steeds van uit dat het er wél was; ‘better safe than sorry’ is dan de dooddoener. En met een cirkelredenering wordt de zaak goedgepraat; als….., dan……! We hebben de mensheid behoedt voor verder onheil!

In hoeverre mensen bereid zijn om de eigen mening te toetsen hangt af van hoe goed de persoon zichzelf kent, zelfvertrouwen heeft en hoe psychologisch stabiel hij is. Als we de mens zien als een ijsberg dan is het puntje van de ijsberg is ons zichtbare gedrag, onze communicatie en plannen. Het grootste deel is onder water en vertegenwoordigt onze drijfveren, overtuigingen, behoeftes, principes, gedachten, angsten, verlangens, waarden en normen, emoties en gevoelens. Vaak hebben mensen geen idee van wat zich onder water afspeelt.  Afhankelijk hoe goed een persoon zichzelf kent en weet heeft van wat er onder water leeft, bestaat de behoefte om de eigen mening te toetsen aan anderen. Door informatie en argumenten te zoeken welke tégen zijn eigen argumentatie ingaan, heeft deze persoon de mogelijkheid om zijn eigen argumenten en mening bij te stellen. Ook tijdens discussies kan deze persoon open luisteren naar argumenten van anderen, zonder zich aangevallen te voelen. Hierdoor komt deze persoon dichter bij de waarheid.

In het voorbeeld van de bomgordel zal een agent die meer zicht heeft op zijn ‘onder water-gesteldheid’ ter plaatse eigen informatie verzamelen om de aanname ‘bomgordel’ te toetsen; is de plek van het voorval logisch? Wat is er gemeld en wat zie ik zelf? Hoe ziet de bomgordel er uit? Enz. Dit kan in een split second gebeuren. Door eigen informatie te verzamelen en te beoordelen komt de agent tot een eigen waarneming welke dichter bij ‘de waarheid’ ligt en zal hij een betere, meer passende beslissing nemen. Voordeel is dan dat burgers minderkans lopen nodeloos beschadigd te worden.

Uiteraard komt in alle beroepen het bevestigingsvooroordeel in allerlei verschijningsvormen voor. In de praktijk van de politie heeft dit vooroordeel echter een heviger en beschadigende impact op personen en de samenleving.

Meer informatie? Contactformulier

Laatste blogs

We stoppen er mee
Per 1 juli 2018 beëindigen wij onze werkzaamheden voor BMS-Advies definitief. We blijven tot 31 december 2019 bereikbaar via ons e-mailadres info@bms-advies.nl   
Depressief?
Naar aanleiding van een krantenartikel in de Trouw van 17-12-2016 kwam me een klantsituatie in gedachten. De strekking van het krantenartikel op de voorpagina was; ‘…Meer dan een... Lees meer...
Helpt CBD olie?
Steeds meer mensen ontdekken Cannabisolie (CBD-olie) als een voedingssupplement met een krachtige werking. Uit onderzoeken is vast komen te staan dat CBD eigenschappen heeft die het zelfhelend... Lees meer...
Bloemlezing uit een interview
Bloemlezing uit het interview van Mary Sjabbens met Jan Storms (Destructieve relaties op de schop) ‘….Velen denken dat psychopathie een hele zware term is die alleen van toepassing is... Lees meer...

Typ iets in om door de berichten te zoeken.